Wij maken gebruik van cookies

Onze website maakt gebruik van cookies van derden om onze diensten en producten te kunnen analyseren en verbeteren. U kunt instemmen of u deze cookies wilt accepteren. Lees meer.

Afbeelding
Nieuws

Is het de curator, gelet op de AVG, toegestaan klantenbestanden te verkopen bij een doorstart?

donderdag 1 november 2018

Bij een faillissement komt het regelmatig voor dat een klantenbestand in het kader van een doorstart wordt verkocht. Omdat klantenbestanden veelal persoonsgegevens bevatten is de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) van toepassing.

Tot op heden lijkt het erop dat bij de meeste verkopen van klantenbestanden in faillissement geen rekening wordt gehouden met de AVG. Dit terwijl het gevoelige gegevens kan betreffen. In hoeverre is de verkoop van een klantenbestand van een failliete onderneming nu eigenlijk geoorloofd?

De reikwijdte van de AVG

De AVG kent geen uitzonderingen voor faillissementssituaties. De AVG is onverkort van toepassing. Het klantenbestand van een (failliete) onderneming waarin namen, (e-mail)adressen en telefoonnummers opgenomen zijn, bestaat uit persoonsgegevens. Het verkopen van een klantenbestand en de verstrekking aan de koper is een ‘verwerking’. Na datum faillietverklaring is de curator de ‘verwerkingsverantwoordelijke’: de curator krijgt immers het beheer en de beschikking over het vermogen van de failliet en beslist wat er met het klantenbestand gebeurt. Met andere woorden, het is de curator die het doel van en de middelen voor de verwerking bepaalt. 

Grondslagen voor de verkoop van klantenbestanden bij een doorstart

Iedere verwerking van gegevens, dus ook de verkoop van klantenbestanden, dient op grond van de AVG rechtmatig te zijn. De AVG biedt hiertoe zes grondslagen, waarvan er in dit kader drie relevant zijn: de wettelijke verplichting, toestemming en de belangenafweging.

De wettelijke verplichting

Gelet op artikel 68 FW heeft de curator de wettelijke taak om de boedel te beheren en te vereffenen ten behoeve van de schuldeisers. Deze taak is vrij algemeen omschreven en rept met geen woord over de verkoop van persoonsgegevens. Het open karakter maakt het artikel dan ook ongeschikt als ‘wettelijke verplichting’ in de zin van de AVG.

De toestemming van de betrokkenen

Ten aanzien van de tweede relevante grondslag, de toestemming, geldt dat wanneer deze niet op voorhand aanwezig is, het verkrijgen hiervan zeer problematisch is. De curator dient van iedere betrokkene een akkoordverklaring te krijgen, maar de praktijk leert dat niet iedereen (tijdig) reageert op een verzoek daartoe. Ook zullen klanten reeds zijn overgestapt naar een andere aanbieder, waardoor de waarde van een klantenbestand steeds lager wordt. Uit enkel stilzitten kan overigens geen toestemming worden afgeleid. Het vragen van toestemming als grondslag voor de verwerking is dan ook een zeer onpraktische oplossing, vooral bij een aanzienlijk klantenbestand.

De belangenafweging en de verenigbaarheidstoets

De derde relevante grondslag - welke wél een uitkomst biedt - is de belangenafweging. De curator zal daarbij tevens moeten nagaan of het doel van de verkoop verenigbaar is met het doel waarvoor de gegevens oorspronkelijk verzameld zijn. De uitkomst van deze toets is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. De volgende inzichten en aanbevelingen leiden ertoe dat de overdracht van een klantenbestand in beginsel, bijzondere omstandigheden daargelaten, is toegestaan:

  • de doeleinden van de doorstart zijn verenigbaar zijn met de oorspronkelijke doeleinden van de verzameling. De doorstarter zal de persoonsgegevens in de regel immers gebruiken om dezelfde diensten en producten te leveren als de failliet;
  • de curator kan bedingen dat de doorstarter de gegevens voor dezelfde doeleinden en onder dezelfde voorwaarden als de failliet zal verwerken. Hiermee wordt de verenigbaarheid vergroot;
  • de overdracht van het klantenbestand in het kader van een doorstart is veelal niet bezwaarlijk voor de betrokkenen: zij blijven voorzien van de door hen gewenste producten en diensten;
  • een doorstart komt geregeld voor. Dit maakt de overdracht van persoonsgegevens voorzienbaar;
  • een klantenbestand bestaat veelal uit gegevens die naar hun aard niet gevoelig zijn, zoals naam en (e-mail)adres. Hierbij komt dat het belang van de boedel   bij de verkoop groot is. Zonder klantenbestand zal een doorstart veelal niet gerealiseerd kunnen worden;
  • voorts biedt het zekerheid en aanbeveling dat de curator samenwerkt met de koper van het klantenbestand door de betrokkenen in te lichten. Aan betrokkenen kan de mogelijkheid worden gegeven hun gegevens te laten verwijderen. Zo houden de betrokkenen controle over hun persoonsgegevens.

Aansprakelijkheid curator

De curator is als verwerkingsverantwoordelijke in beginsel aansprakelijk voor de schade die de betrokkene lijdt als gevolg van de onrechtmatige verwerking van gegevens. Indien er aansprakelijkheid bestaat zal deze in beginsel op de curator q.q. rusten. Van persoonlijke aansprakelijkheid zal niet snel sprake zijn, hiervoor moet de curator immers een persoonlijk verwijt kunnen worden gemaakt. Deze maatstaf dient terughoudend te worden benaderd. Voorts zal de toelaatbaarheid van de verkoop veelal afhangen van de omstandigheden van het geval. De curator zal zelf moeten afwegen of de verkoop is toegestaan. Hier bestaan vooralsnog geen duidelijke regels over.

Conclusie: is de overdracht van het klantenbestand bij een doorstart toegestaan?

De overdracht van het klantenbestand in het kader van een doorstart is in beginsel toegestaan. Hetzelfde geldt niet voor de losse verkoop van het klantenbestand. Hebt u vragen over dit onderwerp? Neem dan contact op met Justin de Vries of één van de andere faillissementsadvocaten van Leeman Verheijden Huntjens Advocaten.

Justin de Vries

onderneming en aandeelhouders, faillissementen en herstructurering

+31 (0)10 209 27 52
LinkedIn
Download vCard
Stuur een e-mail
Justin de Vries
Zoek in artikelen
Bouwe Bos

procesvoering

+31 (0)10 209 27 63 bos@lvh-advocaten.nl
Marcel van den Ende

onderneming en aandeelhouders, wegtransport, ondernemingsrecht

+31 (0)10 209 27 45 vandenende@lvh-advocaten.nl
Daniël van Genderen

procesvoering, aanbestedingen, onderneming en overheid

+31(0)10 206 17 81 vangenderen@lvh-advocaten.nl
Peter de Graaf

faillissementen en herstructurering

+31 (0)10 209 27 52 degraaf@lvh-advocaten.nl
Yvonne Jansen

huur (contract en ontruiming), onderneming en aandeelhouders

+31 (0)10 209 27 75 jansen@lvh-advocaten.nl
Hein Kernkamp

scheepvaart, wegtransport, procesvoering, onderneming en aandeelhouders

+31 (0)10 209 27 63 kernkamp@lvh-advocaten.nl
Lisa Kloot

arbeidsrecht en medezeggenschap

+31(0)10 209 27 61 kloot@lvh-advocaten.nl
Jack Leeman

procesvoering, onderneming en aandeelhouders, vastgoed

+31 (0)10 209 27 75 leeman@lvh-advocaten.nl
Ben van Nieuwaal

onderneming en overheid

+31 (0)10 206 17 81 vannieuwaal@lvh-advocaten.nl
Sabriye Ort

franchise, distributie en agentuur, contractenrecht, huurrecht

+31 (0)10 209 27 77 ort@lvh-advocaten.nl
Michelle Reevers

luchtvaart, commerciële contracten, onderneming en aandeelhouders

+31 (0)10 209 27 75 reevers@lvh-advocaten.nl
Hans Rijntjes

procesvoering, huur (contract en ontruiming), incasso, onderneming en aandeelhouders

+31 (0)10 209 27 55 rijntjes@lvh-advocaten.nl
Rob Steenhoek

faillissementen en herstructurering, onderneming en aandeelhouders

+31 (0)10 209 27 52 steenhoek@lvh-advocaten.nl
Peter Verheijden

commerciële samenwerkingen, 
overnames en arbeidsrecht

+31 (0)10 209 27 76 verheijden@lvh-advocaten.nl
Justin de Vries

onderneming en aandeelhouders, faillissementen en herstructurering

+31 (0)10 209 27 52 devries@lvh-advocaten.nl
Leoni van Westen

procesvoering

+31 (0)10 209 27 75 vanwesten@lvh-advocaten.nl